Mijn zus en ik hadden eens een gesprek over hoe het vroeger bij ons thuis was. Terwijl we aan het praten waren, leek het wel alsof we in twee verschillende gezinnen waren opgegroeid. Heel apart was die ervaring.
De meeste mensen gaan ervan uit dat ze de werkelijkheid zien zoals die is. Toch is dat maar ten dele waar.
Wat we waarnemen, wordt voortdurend gefilterd door onze ervaringen, overtuigingen en verwachtingen. Zonder dat we het doorhebben, geven we betekenis aan wat er gebeurt. We vullen in, trekken conclusies en reageren vanuit wat we eerder hebben meegemaakt.
Daardoor kunnen twee mensen precies dezelfde situatie beleven en er toch een totaal andere ervaring aan overhouden. Zoals mijn zus en ik.
Niet omdat de één gelijk had en de ander niet. Maar omdat ieder door zijn eigen bril kijkt.
Volgens de Amerikaanse schrijver Dave Gray bouwen we allemaal een eigen beeld van de werkelijkheid op. Dat beeld ontstaat niet zomaar. Het wordt gevormd door ervaringen, opvoeding, cultuur en alles wat we onderweg leren over onszelf en de wereld.
Na verloop van tijd worden die ideeën overtuigingen.
En overtuigingen hebben een bijzondere eigenschap.
We zien ze zelden als overtuigingen.
We ervaren ze als waarheid.
Wanneer je diep van binnen gelooft dat je niet goed genoeg bent, zul je eerder kritiek opmerken dan waardering.
Wanneer je gelooft dat mensen niet te vertrouwen zijn, zul je sneller signalen zien die dat bevestigen.
Dat herken je vast wel.
Meer in de alledaagse praktijk voorbeelden:
Als je zwanger wilt worden, zie je alleen maar zwangere vrouwen.
Als je een bepaalde auto wilt kopen, zie je die opeens overal rijden.
Ons brein is voortdurend op zoek naar bewijs voor wat we al denken te weten.
Niet bewust.
Maar wel heel effectief.
Daardoor leven we vaak in een werkelijkheid die voor een deel bestaat uit feiten en voor een deel uit de betekenis die we eraan geven.
Dat wordt vooral zichtbaar op momenten waarop je vastloopt, wordt geraakt of steeds opnieuw tegen dezelfde patronen aanloopt.
Misschien gaat het dan niet direct om het veranderen van de situatie, maar om te onderzoeken naar de onderliggende overtuigingen waarmee je naar die situatie kijkt.
Dave Gray noemt dit Liminal Thinking.
Het vermogen om stil te staan in de ruimte tussen wat je altijd hebt geloofd en wat mogelijk óók waar zou kunnen zijn.
Zodat je nieuwsgierig genoeg wordt om te ontdekken dat er misschien meer waarheden bestaan dan degene die je tot nu toe kende.
Want soms verandert er niets aan de werkelijkheid. En verandert toch alles.
Omdat je die werkelijkheid met andere ogen begint te bekijken.
