Er bestaat een vorm van stress die vaak onopgemerkt blijft.
Omdat die zich verstopt achter competentie.
Jij bent degene die onthoudt:
- de verjaardagen
- de deadline
- de tandartsafspraak
- die follow-up mail
- de emotionele onderstroom in een ruimte
Je ziet wat er nodig is nog voordat iemand erom vraagt.
Je bent efficiënt. Vindingrijk. Betrouwbaar.
Mensen vertrouwen erop dat dingen goedkomen als jij erbij betrokken bent.
En als je eerlijk bent, is er misschien ook een deel van je dat daar best trots op is.
Logisch.
Competent zijn is niet het probleem.
Maar altijd degene zijn die het wel regelt, kan op een heel stille manier uitputtend worden.
Hoog-functionerende stress ziet er niet altijd dramatisch uit
Als mensen aan stress denken, denken ze vaak aan de duidelijke signalen:
paniek
tranen
burn-out
instorten
Maar veel vrouwen ervaren iets veel subtielers.
Ze blijven gewoon functioneren.
Ze gaan naar hun werk.
Zorgen voor hun gezin.
Beantwoorden berichten.
Boeken de vluchten.
Regelen de details.
En ondertussen voelen ze vanbinnen steeds meer spanning oplopen.
Dat is hoe hoog-functionerende stress zich vaak laat zien.
Van buiten:
rustig
georganiseerd
succesvol
Van binnen:
gespannen
moe
mentaal overvol
En omdat je nog steeds “prima functioneert”, merkt bijna niemand iets.
Soms jijzelf niet eens.
De mentale belasting die niemand ziet
Een van de meest uitputtende vormen van stress is niet fysiek.
Het is mentaal en emotioneel.
Die onzichtbare mentale belasting van alles draaiende houden.
Niet alleen taken.
Maar ook anticiperen.
Plannen.
Bijhouden.
Vooruitdenken.
Verwachtingen managen.
Onthouden wie wat nodig heeft.
Jezelf voortdurend daarop afstemmen.
En voor veel ambitieuze, zorgzame vrouwen begint dat al vroeg.
- degene zijn die verantwoordelijk is
- degene die goed aanvoelt wat er speelt
- degene die emotioneel volwassen is
- degene die geen extra problemen veroorzaakt
Na verloop van tijd wordt dat geen gedrag meer.
Het wordt identiteit.
En dat maakt het lastig om het ter discussie te stellen.
Want als jij niet degene bent die zoveel draagt…
wie ben je dan?
De druk van je eigen innerlijke verwachtingen
Soms komt de grootste druk niet van buiten.
Maar van binnenuit.
Dat kleine, aanhoudende stemmetje dat zegt:
- Dit moet jij toch gewoon aankunnen
- Andere vrouwen doen veel meer
- Stel je niet aan
- Gewoon doorgaan
- Rust komt later wel
- Vraag alleen om hulp als het echt niet anders kan
Die innerlijke druk veroorzaakt op zichzelf al stress.
Zelfs als niemand anders iets van je vraagt.
Zeker als je hoge standaarden hebt.
Een sterk verantwoordelijkheidsgevoel.
Of gewend bent om de emotioneel stabiele volwassene in elke ruimte te zijn.
Wanneer competentie verandert in over-functioneren
Er is een verschil tussen capabel zijn en over-functioneren.
Capabel zijn voelt stevig.
Over-functioneren voelt eindeloos.
Capabel zijn zegt:
"Ik kan dit."
Over-functioneren zegt:
"Als ik dit niet doe, stort alles in."
Capaciteit geeft keuze.
Over-functioneren bevat vaak angst.
En juist omdat over-functioneren vaak beloond wordt, is het lastig om het te herkennen.
Je partner vertrouwt erop.
Je manager verwacht het.
Je vriendinnen bewonderen het misschien zelfs.
Maar je zenuwstelsel betaalt nog steeds de prijs.
Signalen dat je te veel draagt
Stress hoeft er niet dramatisch uit te zien.
Soms ziet het eruit als:
- moeite hebben om echt uit te schakelen
- geïrriteerd raken om kleine dingen
- wrok voelen zonder precies te weten waarom
- een hoofd dat constant doorgaat
- moe wakker worden
- altijd “aan” staan
- moeite hebben om steun te ontvangen
- alles zelf doen omdat dat makkelijker voelt
- schuldgevoel voelen als je rust neemt
- onverwacht emotioneel worden als iemand vraagt hoe het écht met je gaat
Dit zijn geen karakterfouten.
Vaak zijn dit signalen van een systeem dat te veel draagt.
Een andere vraag die stress in perspectief zet
Veel vrouwen vragen:
Hoe word ik minder gestrest?
Een goede vraag.
Maar misschien is een nog interessantere vraag:
Wat draag ik dat eigenlijk nooit van mij is geweest om te dragen?
Dat verandert het gesprek.
Omdat stress niet altijd gaat over minder doen.
Soms gaat het over anders leren omgaan met verantwoordelijkheid.
Met controle.
Met steun ontvangen.
Met je eigenwaarde.
Herken je dit patroon van hoog-functionerende stress?
Je hoeft niet te wachten tot je instort om aandacht te schenken aan wat er speelt.
Sterker nog: hoe eerder je de subtiele signalen herkent, hoe makkelijker het wordt om iets te veranderen.
Ik heb een gratis Engelstalige gids gemaakt: The Stress Reset.
Een praktische resource die je helpt begrijpen wat stress in je lichaam doet en hoe je op een eenvoudige, praktische manier je zenuwstelsel kan helpen kalmeren.
Download hier gratis de Stress Reset
De verdieping hierop is mijn Engelstalige programma Stress Intelligence.
Wil je als eerste horen wanneer de deuren openen?
Aanmelden voor de wachtlijst
Hoog-capabel zijn is een prachtige kwaliteit.
(En ja… ik herken dit zelf ook.)
Maar eindeloos degene zijn die sterk blijft, geeft en draagt voor iedereen om je heen, kan op zichzelf een vorm van uitputting worden.
Sterk zijn is niet het probleem.
Leven alsof je altijd sterk móét zijn misschien wel.
Lees ook:
-> Waarom je lichaam gestrest voelt terwijl je leven er prima uitziet
-> Waarom stress je soms laat bevriezen in plaats van doorgaan (gepubliceerd op 2 juni)
-> Waarom je zenuwstelsel nooit echt pauze krijgt (gepubliceerd op 9 juni)
-> “De fawn response: stress die eruit ziet als people pleasing (gepubliceerd op 16 juni)
