Sommige vrouwen reageren op stress door bang te worden.
Anderen raken sneller geïrriteerd en boos.
Sommigen trekken zich helemaal terug en willen het liefst dat iedereen hen met rust laat.
En dan is er nog een andere stressrespons.
Een stressrespons die vaak verkeerd begrepen wordt,
juist omdat hij er van buitenaf zo sociaal geaccepteerd uitziet.
Je wordt nóg aardiger.
Nog meegaander.
Nog zorgzamer.
Nog behulpzamer.
Je voelt feilloos aan wat anderen nodig hebben, nog voordat ze erom vragen.
Je verzacht spanning voordat die echt zichtbaar wordt.
Je zegt ja terwijl een deel van jou eigenlijk nee bedoelt.
Je stelt gerust.
Past je aan.
Legt uit.
Geeft nét iets meer dan eigenlijk goed voor je is.
En omdat dit gedrag vaak juist gewaardeerd wordt,
herkennen jij — en de mensen om je heen — het lang niet altijd als een stressrespons.
Maar soms is dat precies wat het is.
Dit noemen we de fawn response.
En als je het eenmaal ziet, ga je het misschien ineens overal herkennen.
Wat is de fawn response?
De fawn response is een stress- of traumarespons waarbij het zenuwstelsel veiligheid probeert te creëren via verbinding, aanpassen en het comfortabel houden van anderen.
Voor jouw zenuwstelsel voelt dat op zo’n moment veiliger dan vechten.
Veiliger dan vluchten.
En soms zelfs veiliger dan bevriezen.
Het lichaam leert:
Als ik aardig blijf, behulpzaam ben en emotioneel makkelijk en lief blijf, dan blijft alles misschien rustig.
Dat is geen manipulatie.
En het is geen zwakte.
Het is aanpassing.
Vaak een heel intelligente strategie die al vroeg in het leven ontstaat, wanneer afstemmen op anderen veiliger voelde dan je eigen behoeften en wensen aangeven.
Voor sommige vrouwen wordt dit patroon zo vertrouwd dat het niet eens meer als een reactie voelt.
Het voelt gewoon als wie ze zijn.
"Ik ben nu eenmaal zorgzaam."
"Ik help graag."
"Ik hou gewoon niet van conflict."
En laat ik duidelijk zijn:
zorgzaamheid is prachtig.
Generositeit ook.
Emotionele intelligentie ook.
De echte vraag is:
komt het vanuit vrije keuze?
Of vanuit stress?
Waarom capabele vrouwen hier vaak goed in worden
Dit patroon verstopt zich bijzonder goed bij capabele, emotioneel intelligente vrouwen.
Omdat het van buitenaf makkelijk lijkt op volwassenheid.
Professionaliteit.
Vriendelijkheid.
Leiderschap.
En soms ís het dat ook.
Maar er is een subtiel verschil tussen authentieke vrijgevigheid en stress-gedreven aanpassen.
De één voelt stevig.
De ander voelt net een tikje gespannen.
De één komt voort uit keuze.
De ander uit alertheid.
De één zegt: "Ik help je graag."
De ander zegt: "Als ik niet help, voelt er straks misschien iets ongemakkelijks."
Dat ongemak kan van alles zijn:
- conflict
- teleurstelling
- afkeuring
- verkeerd begrepen worden
- egoïstisch gevonden worden
- of simpelweg dat ongemakkelijke gevoel van jezelf op de eerste plek zetten.
Signalen dat je in een fawn response zit
Dit is niet altijd heel duidelijk zichtbaar.
Het kan eruitzien als:
- ja zeggen terwijl je eigenlijk al over je grens bent
- je elke keer verontschuldigen
- simpele grenzen eindeloos uitleggen
- je verantwoordelijk voelen voor de emoties van anderen
- onrustig worden als iemand van streek lijkt
- je mening aanpassen om de harmonie te bewaren
- people pleasing wanneer je gestrest bent
- irritatie of zelfs wrok voelen nadat je hebt geholpen, terwijl je zelf ja hebt gezegd
- moeite hebben om te voelen wat jij eigenlijk zelf wilt
- graag als “aardig” gezien willen worden
Waarom dit chronische stress veroorzaakt
Hier wordt het belangrijk.
Want zelfs als de buitenwereld jou ziet als warm, rustig en gul, kan jouw zenuwstelsel achter de schermen keihard aan het werk zijn.
Stemmingen scannen.
Reacties voorspellen.
Dynamieken en patronen managen.
Je eigen behoeften onderdrukken.
Je waarheid afzwakken.
Dat is enorm veel onzichtbaar werk.
En onzichtbaar werk is nog steeds werk.
Na verloop van tijd creëert dit chronische activatie.
Omdat je lichaam nooit volledig de boodschap krijgt:
Je bent ook veilig als iemand teleurgesteld is.
Dat kan een behoorlijk confronterend inzicht zijn.
Dit gaat niet over minder aardig worden
Laat me daar helder over zijn.
Dit is geen uitnodiging om harder te worden. Koeler.
Minder liefdevol.
Dat is het niet.
Het gaat over het verschil leren herkennen tussen vriendelijkheid en jezelf in de steek laten.
Tussen geven vanuit liefde en geven vanuit overleving.
Tussen emotionele intelligentie en hyperalertheid.
Want je mag absoluut vriendelijk zijn voor anderen.
Maar ook voor jezelf.
Een ander soort bewustwording
Als dit ongemakkelijk herkenbaar voelt, begin dan lief en rustig.
Niet met oordelen.
Maar met nieuwsgierigheid.
Let eens op:
- Wanneer word ik extra meegaand?
- Wat probeer ik te voorkomen?
- Wat voelt onveilig aan nee zeggen?
- Wat gebeurt er in mijn lichaam als iemand teleurgesteld is?
Dat zijn belangrijke vragen.
Niet omdat je jezelf moet fixen.
Maar omdat bewustwording keuze creëert.
Herken je jezelf in deze fawn response of people pleasing stress?
Veel vrouwen denken jarenlang dat stress alleen eruitziet als angst, uitputting of overweldiging.
Maar soms ziet stress eruit als glimlachen.
Helpen.
Alles draaiende houden.
Terwijl je langzaam uit je eigen leven verdwijnt.
Ik heb een gratis Engelstalige gids gemaakt: The Stress Reset.
Een praktische resource die je helpt begrijpen wat stress in je lichaam doet en hoe je op een eenvoudige, praktische manier je zenuwstelsel kan helpen kalmeren.
Download hier gratis de Stress Reset
De verdieping hierop is mijn Engelstalige programma Stress Intelligence.
Wil je als eerste horen wanneer de deuren openen?
Aanmelden voor de wachtlijst
Lees ook:
-> Waarom je lichaam gestrest voelt terwijl je leven er prima uitziet
-> De verborgen stress van degene zijn die alles regelt
-> Waarom stress je soms laat bevriezen in plaats van doorgaan
-> Waarom je zenuwstelsel nooit echt pauze krijgt
